Risico – iedereen gebruikt het woord wel eens, maar hoe goed begrijp jij het concept risico?

Risico, iedereen kent het woord en heeft er wel een idee over. We hebben het over risico nemen, risico lopen, of we praten over een hoog of een laag risico. Meestal staat men negatief en huiverachtig tegenover het concept “risico” en wil men het zoveel mogelijk vermijden. Risico wordt dan ook meestal als iets negatief en ongemakkelijk ervaren. Maar is dat wel juist? Ondernemers zeggen vaak “Ondernemen is Risico nemen”, is dat dan negatief?

Voor sommigen is dat misschien wel zo, ze beschouwen het woord “risico” als een synoniem voor het woord “gevaar” en wordt risico gezien als een tegengestelde van “veiligheid”. Maar je kunt dit standpunt wel in vraag stellen. Het zou immers betekenen dat risico nemen, en dus ondernemen, “onveilig” en “gevaarlijk” is. Het is niet onmiddellijk een gedachte waar je als ondernemer vrolijk van wordt en het is zeker geen idee dat helpt om het ondernemerschap in Vlaanderen te bevorderen. 

In sommige professionele kringen wordt “risico” gezien als “onzekerheid” en dan vooral als de onzekerheid over het behalen van een negatief resultaat. Het is bij uitstek het domein van de banken en de verzekeringsmaatschappijen, die er zeker van willen zijn dat ze een juist beeld hebben van de risico’s die ze verzekeren, zodat ze zeker kunnen zijn van een positief financieel resultaat. In deze branche wordt risico dan ook eerder gezien als een wiskundig-statistisch vraagstuk waarbij men vanuit meestal statistische gegevens tracht een toekomstige situatie in te schatten of te voorspellen om zo verzekeringspremies te bepalen of beleggingstrategieën te ontwikkelen. Dat men daar de bal wel eens misslaat is duidelijk aangetoond door de financiële crisis die in 2008 zijn hoogtepunt bereikte. Teveel risico genomen? Was men “gevaarlijk” bezig? Misschien wel! 

Wat is risico echt? Het is een boeiend onderwerp dat tot heel wat discussie leidt tussen traditionalisten die het als een synoniem voor gevaar beschouwen en diegenen die een modernere visie op risico er op na houden. Voor deze laatste groep is risico niet per se negatief. Het kan ook positief zijn of zelfs positief en negatief tegelijkertijd. Voor deze mensen is risico het effect van onzekerheid op doelstellingen. Dat effect kan positief, negatief of beiden tegelijkertijd zijn. Denk bijvoorbeeld maar aan de uitdrukking “een geluk bij een ongeluk”.

Het mooie van deze moderne definitie van risico is het feit dat heel helder uitgedrukt wordt welke elementen van betekenis zijn om over risico te kunnen spreken. Zo moeten er eerst doelstellingen zijn. Deze doelstellingen mag je gerust beschouwen als alles wat voor een betrokkene belangrijk is en wat dus een zekere waarde voor die persoon heeft. Ten tweede moet er ergens een effect zijn dat deze “doelstellingen” kan beïnvloeden. En dit effect kan zowel positief zijn als negatief. Tenslotte is er ook de onzekerheid die zowel de doelstellingen als de mogelijke effecten en hun invloed betreft.

Ondernemen heeft alles te maken met doelstellingen nastreven en omdat niemand een glazen bol heeft, is er altijd een stuk onzekerheid mee gemoeid. Risico nemen heeft echter als doel de positieve effecten op die doelstellingen te verhogen. Net zoals de banken hebben getracht meer winst te maken met het uitbrengen van gestructureerde producten. Helaas, hoe meer risico je neemt, hoe meer risico je ook loopt en dat zijn de negatieve effecten die je niet gewenst hebt. Bovendien, deze twee zaken gaan niet gelijk op! In het begin blijft het risico dat je loopt vaak ver achter op het risico dat je neemt. Je bent dan haast zeker van je winst. Maar vanaf een gegeven moment keren de kansen en wordt het risico dat je loopt veel belangrijker dan het risico dat je neemt en is verlies een onvermijdelijk resultaat.

Bekijk het zoals een automobilist die snel door de bochten wil scheuren. Telkens gaat hij een beetje sneller en gebeurt er niets tot op het kantelmoment. Nog een klein beetje sneller en de gevolgen kunnen catastrofaal zijn. Daarom dat het zo belangrijk is om een “berekend risico” te nemen, waardoor je een optimaal resultaat behaalt. Geldt dit ook zo voor jou? Weet jij hoe je meer risico kunt nemen en minder risico lopen? Dat is immers de hele bedoeling van risico management! Het creëert en beschermt waarde voor je onderneming.