Wie ben je? Manager of facilitator?
Wie ben je? Manager of facilitator?

Door de eeuwen heen zijn er allerlei soorten technieken, ‘best practices en managementmethodes ontwikkeld die de mensen zo efficiënt met elkaar laten samenwerken.

Denk maar aan een productielijn of een administratief proces. Daarbij ontstond meteen een nieuwe rol in organisaties. Iemand die zélf geen onmiddellijke productie-output genereert maar wiens verantwoordelijkheid het is om de zaak goed te beheren; de manager.

Wie vandaag een functie als ‘manager’ bekleedt, is vaak tevens inhoudelijk expert op zijn of haar vakgebied. Hij of zij oordeelt over de goede gang van zaken, organiseert het werk, zorgt voor verbeteringen in de processen en neemt de belangrijke beslissingen.

Vandaag beroepen organisaties zich op hun managers, zowel om voeling te hebben met wat er gebeurt als om bijsturingen en veranderingen te delegeren naar alle onderliggende hiërarchische echelons. De manager in een organisatie is een spilfiguur. Als manager heb je immers belangrijke opdrachten: organiseren, optimaliseren, beslissen, aansturen en controleren.

En dan is er de medewerker. De mens. De mens die zich niet makkelijk laat ‘managen’. Voor veel managers zijn mensen rare beestjes in hun fijn uitgedokterde raderwerk van systemen en processen. Mensen? Die moeten vooral goed aangestuurd worden. 

Maar dat aangestuurd worden, dat is tegen de menselijke natuur. De mens is immers geen radertje in een machinerie. Geen dominoblokje. De mens is zélfsturend by nature.

Een gezin, een familie, een stam. Een vriendengroep, een club, een speelplaats. Niemand hoeft die te ‘managen’. 

De sociale dynamica die we zo goed kennen in de privésfeer vindt almaar meer ingang in het bedrijfsleven. Slimme managementgoeroes geven die dan wél graag nieuwe namen. Want dat verkoopt makkelijker. Agile, wendbaar, systemisch, organisch en ga zo maar door. Hoe het ook moge heten, de sociale dynamiek die zo eigen is aan onze menselijke natuurlijk is voor de teamleden van zelfsturende teams heel herkenbaar.

Net zoals je in je eigen familie of vriendenkring natuurlijke leiders hebt, heb je dat in organisaties ook. Dat zijn niet noodzakelijk de managers. Die hebben hun posities immers niet altijd bemachtigd door hun natuurlijke leiderschapscapaciteiten. Vaak zijn het wel de mensen met de meeste inhoudelijke expertise of organisatorische kunde die promoveren tot bepaalde managementverantwoordelijkheden. 

Maar mensen en teams leiden… dat is een proces. Het heeft bitter weinig met inhoud te maken.

Zeker wanneer je jouw team meer zelfsturend wil maken verander je daarmee jouw rol als leidinggevende. Je bent niet langer de ‘manager’. Zélfs niet de ‘people manager’ of ‘leider’… Jouw rol in een zelfsturend team is die van de coach of facilitator. Je focus is het proces, niet de inhoud. 

En dat ligt bij heel veel managers nu net heel moeilijk; de inhoud loslaten. Want jij bent net diegene die is aangesteld om ‘het te weten’. Om ‘de oplossing te bedenken’. Om de mensen vanuit jouw expertise aan te sturen, opdrachten te geven, instructies hoe ze problemen moeten oplossen aan te reiken én om alles nog ’s goed te controleren om te zien of alles wel correct gedaan wordt.

En laat dat nu net ingaan tegen de wijze waarop mensen natuurlijk samenwerken. 

Als leidinggevende moet je aandacht dus eerder naar het proces dan naar de inhoud. Je opdracht is om het voor de mensen niet moeilijker, maar net makkelijker te maken. Makkelijker om op een natuurlijke manier samen te werken. En ‘makkelijker maken’, dat heet dus ‘faciliteren’.

De uitgangspunten, principes en technieken die geoefende facilitators inzetten om leer- en veranderprocessen te begeleiden zijn niet eens zo moeilijk. Maar voor veel mensen lijken ze contra-intuïtief omdat we ze afgeleerd hebben. Ja, bij sommige managers bestaat er zelfs een behoorlijke weerstand om hun eigen team en mensen op te tillen naar een motiverende, enthousiasmerende en generatieve teamdynamiek. 

Dus het gaat erom kennis te maken met makkelijk in te zetten technieken die je helpen een goede teamdynamiek te faciliteren. Technieken waarmee je:

  • Alle aanwezige brainpower kan activeren;
  • Voor een veilige ruimte kan zorgen;
  • Mensen zoveel mogelijk kan betrekken;
  • Mensen zoveel mogelijk zélf initiatieven en oplossingen laat aanbrengen;
  • Communicatie kan doen doorstromen;
  • Kan zorgen voor onderlinge verbinding;
  • Een positief spanningsveld of ‘vibe’ kan creëren;
  • Enz…

Of je nu een vast team hebt, of je werkt met een groep mensen die elkaar niet kennen; de principes en technieken waarmee je een gewenste teamdynamiek faciliteert blijven dezelfde.

Het effect is dat je jouw rol als manager, trainer of leidinggevende nog kan versterken door ook ‘facilitator’ te zijn.

 

Steff Vanhaverbeke
Certified Trainer, Coach & Facilitator
Als gecertificeerd NLP trainer, coach en facilitator begeleidt Steff Vanhaverbeke mensen en teams om ze effectiever te laten samenwerken.